| Bàn luận về quy ước chính tả tại TTCN |
|
|
| Người đăng: Hải Nam | 12/01/2008 (Số lần xem: 1147) |
|
Từ khoá: chính tả Hiện nay, với sự tiến bộ của CNTT, rất nhiều nội dung được xuất bản trực tuyến một cách nhanh chóng. Chính vì vậy, cùng với việc chưa có các công cụ kiểm lỗi chính tả tiếng Việt, các nội dung đăng trên mạng mỗi người viết một kiểu, kể cả báo điện tử. Để “giữ gìn sự trong sáng cho tiếng Việt”, TTCN có đặt ra các quy ước chính tả cho riêng mình. Các quy ước này có thể tìm thấy trong phần Quy ước chính tả tại thongtincongnghe.com/ctv/quyuoc. Tại sao gọi là “quy ước” ? Bởi vì đa phần các quy định này chưa có trong chuẩn chính tả nào của Việt Nam. Nhưng không phải vì vậy mà các quy ước tại TTCN hoàn toàn dựa theo cảm tính của chúng tôi. Hãy cũng điểm qua một số quy ước. Viết “i” hay “y”Để tránh phức tạp, TTCN quy ước rất đơn giản, sau phụ âm viết “i”, sau nguyên âm hay bán nguyên âm viết “y”. Cụ thể viết đúng sẽ là : tỉ phú, một tỉ, vật lí, nước Mĩ, quy ước, yêu quý... Các bạn có thể tìm hiểu cụ thể hơn, chính thống hơn (và khó hiểu hơn !) tại http://www.dunglac.net/tranvinh/vietiy.htm và nhiều diễn đàn về ngôn ngữ khác. Những tình huống gây nhiều tranh cãi nhất đã được chúng tôi trích ra trong phần thí dụ ở trên. Dấu câu, khoảng trắng, đơn vịMột quy ước chung là trước các dấu câu không có khoảng trắng. Điều này đặc biệt áp dụng cho các dấu chấm (.) và dấu phẩy (,). Với các dấu chấm phẩy (;), hai chấm (:), chấm cảm (!), chấm hỏi (?) bạn có thể đặt một khoảng trắng phía trước. Đây là quy ước đang được tuyệt đại đa số các tờ báo lớn áp dụng. Ngày tháng và sốNgày tháng được ghi theo dạng ngày/tháng/năm (thí dụ : 13/1/08 hoặc 13/01/08 hoặc 13/1/2008). Về cách ghi giờ thì không quan trọng lắm, có thể dùng quy ước 12:34:56 hoặc 12h34. Đại đa số các tờ báo lớn dùng quy ước viết ngày như vậy, trừ tờ Nhân Dân. Về quy ước viết số, các bạn có thể tìm thấy quy ước này trong sách giáo khoa tiểu học :-) Cụ thể là dùng khoảng trắng để phân cách phần nghìn, dùng dấu phẩy để phân cách phần thập phân. Một thí dụ viết đúng : “12 345 678,99”. Có nhiều báo đang dùng dấu chấm để phân cách phần nghìn, đây là cách viết kiểu cũ (cũ lắm rồi !). Quy ước ở đây được đề cập trong sách giáo khoa tiểu học (mà tôi học gần 20 năm trước), nhưng theo tôi biết thì cho đến nay vẫn chưa có thay đổi gì. Chú ý là quy ước này chỉ áp dụng khi viết các số lượng mà thôi, không dùng để viết năm (2007) hay số điện thoại... Thuật ngữ công nghệTôn trọng cách viết chuẩn của các tổ chức đề ra thuật ngữ đó. Các từ viết đúng: Wi-Fi, WiMAX, Blu-ray, HD DVD... Có hai chú ý quan trọng nhất :
Trên đây là vài bình luận, phân tích về quy ước chính tả của TTCN. Mong mọi người cùng góp ý. Bài viết khác
Bình luận
(22)
Mục đích của chính tả là gi? Là đảm bảo tính "thẩm mĩ" (lẽ ra tôi định viết từ "thẩm mỹ", nhưng vẫn phải tôn trọng quy định tạm thời của TTCN) và để đa phần người đọc đỡ "ngứa mắt" (Ví dụ như: nhìn cái từ "suất xắc" rõ ràng ngứa mắt hơn từ "xuất sắc").
Vậy thế nào là "chuẩn"??? KHÔNG CÓ chuẩn! Chỉ có quy ước mà thôi! Nghĩa là cái gi nhiều người chấp nhận thì theo thời gian nó sẽ trở thành một quy ước được chấp nhận và nó sẽ biến thành chuẩn (các bác làm từ điển, tổ chức hội thảo hội thiếc thì cũng phải dựa trên những cái này, chứ các bác mà lí luận vớ vẩn rồi phán ra cái chuẩn nào đó cho toàn dân phải theo là điều không thể). Hiện giờ, chỉ với 10 năm xuất hiện ở Việt Nam, internet đã mang lại lượng thông tin khổng lồ cho chúng ta. Tôi tin rằng các văn bản, tài liệu online hiện nay có khối lượng tương đối khổng lồ và cập nhật. Vậy sao ta không căn cứ vào đó. Dùng một cái công cụ tìm kiếm nào đó mà ta tin cậy, gõ hai cái cụm từ mà ta thắc mắc vào đó để kiểm tra xem cái nào được sử dụng nhiều hơn hay ít hơn. Thế là ta có thể yên tâm tin vào tính đúng đắn của số đông rồi. Dù sao, cái gì mới xuất hiện, dù có hợp lí đến mấy cũng vấp phải phản ứng, huống hồ chỉ là một cái quy ước cỏn con của TTCN. Tuy vậy, với tư cách là một người tham gia vào, chúng tôi sẽ tôn trọng những quyết định của BQT. Nếu thấy quá bất hợp lí thì sẽ góp ý. Vả lại, theo tôi thấy những quy định tạm thời của TTCN về chính tả cũng chẳng có gì quá khắt khe. Tạm chấp nhận! :D À, đồng ý với bạn Tú về nhận định của Hải Nam : Nói e-mail "chuẩn" hơn email là cảm tính rồi. Test với google : e-mail có khoảng 670 M kết quả, còn email có đến 4 370 M kết quả! Vậy là dân tình dùng từ email nhiều hơn hẳn là e-mail. Chắc là cái từ e-mail nó sống lay lắt trong giới học thuật thôi, :-D
1) Theo tôi thì cái quy ước về "i" "y" nó cứ "vớ vẫn" sao ấy. Tôi vẫn quen viết "mỹ thuật" y cho nó thơ mộng hơn "mĩ thuật" i. Xin miễn dừng viết "Thúy" thành "Thúi" là được rồi.
2) Tiếng Việt thực tế theo tôi không phải là giàu về từ vựng, nhất là từ khoa học. Chúng ta gặp rất nhiều khó khăn về vốn từ khoa học. Đa phần chúng ta phải chạy sang bên TQ xem họ dịch thế nào, rồi về ta dùng tiếng Hán Việt theo họ. 3) Ngôn ngữ tiếng Việt là một ngôn ngữ "sống". Mà một ngôn ngữ sống thì sẽ có thay đổi, có thích ứng và có cả du nhập. Ví dụ là tiếng Việt có rất nhiều từ lấy nguồn từ tiếng Pháp và vẫn để như thế, dùng như thế đến giờ. Thế tạo sao khi nghe các từ teen, blog, entry...thì các bạn lại cho là "vô học". 4) Cũng nên nhìn nhận một thực tế là Tiếng Việt chúng ta có nhiều phức tạp không cần thiết. Có rất nhiều nghiên cứu đưa ra để "đổi mới" tiếng Việt cho nó dễ hơn. Chờ xem! 5) Còn về thuật ngữ công nghệ, cái này hầu như không có quy ước nào cụ thể cả. WiFi, WIFI, Wi-Fi,Wifi, wifi... thì viết cách nào cũng được, người ta vẫn hiểu là đang nói đến "qui-phi". Tương tự WiMAX, Wimax, WiMax, wimax...ai đặt ra câu hỏi cách viết nào đúng nhất, ai dám khẳng định là WiMAX (được dùng nhiều trên trang WiMAX Forum) là đúng nhất? Phải chăng TTCN là người đầu tiên quan tâm đến cách viết này? 6) Tóm lại là tránh những lỗi sai ngớ ngẫn, buồn cười hay đổi nghĩa hẳn từ viết. Vấn đề nội dung truyền tải là cái mà TTCN nên hướng đến hơn là từ vựng và ngữ pháp.
theo em thì nên có "Quy ước chính tả", vì có sự thống nhất trong cùng một trang, đặc biệt là về các thuật ngữ như Wi-Fi hay WiMAX, cùng với cách viết đơn vị ... thì rất hay, dù có thể một số thuật ngữ còn đang bàn cãi đâu là chuẩn nhưng TTCN sử dụng thống nhất 1 kiểu là nên làm
Nhưng quy ước "i" và "y" là không cần thiết lắm và cũng hơi khó thực hiện ;D
Lắm lúc cũng rất khó khăn khi viết các đơn vị. Ví dụ như "inchs" và "inch". Thật ra ai cũng biết 1 inch = 2,54 cm. Nhưng mà mình tự nhiên đi đổi đơn vị ra trong bài viết thì nó buồn cười, mà để nguyên đơn vị là "inch" thì lại phải theo chuẩn của nó, tức là > 1 thì thêm chữ "s" vào sau.
Nói thế chứ đôi lúc cũng quên.
Không biết Hải Nam đọc 100 bài báo khoa học nào, tuy nhiên tôi thử lên một vài trang web (tạm gọi là có uy tín): trang chủ của Intel, Alcatel-Lucent, Huawei, Altitude Telecom, và IEEExplorer, rồi search "wimax" thì ra ít nhất có 2 cách viết WiMAX và WiMax. Thế cái nào là chuẩn hơn?
Tương tự với WiFi hay Wi-Fi cứ lên IEEExplorer tìm thử thì kết quả cũng ngang nhau đấy (toàn là báo khoa học không đấy).
Chào bạn nvqthinh, mình không ăn học đủ lắm về vấn đề ngôn ngữ nên không hiểu lắm thế nào gọi là ngôn ngữ sống. Nhưng có cài mà bất cứ người Việt Nam nào cũng biết là khi những từ mà tiếng Việt mượn từ nước khác là những từ mà chúng ta không hề có. Ví dù như từ xà phòng, pê đan... ngày xưa Việt Nam đâu có những sản phẩm này, khi nó du nhập vào thì ta làm sao biết nó là cái gì và bởi vậy cũng làm gì có từ tương ứng để mà dịch sang. Vì thế phải mượn và dùng làm tiếng Việt chuẩn, đó là câu trả lời cho bạn biết là tại sao đến tận bây giờ vẫn để yên thế. Những từ teen, blog, entry thì tiếng Việt không thiếu từ để thay thế đâu, hay là khác, đừng nghĩ dùng tiếng ngoại lai nhiều là văn minh. Nếu mình hỏi bạn đã ăn gô hằng chưa chắc bạn chẳng hiểu đâu nhỉ ;D Không phải mình gay gắt nói gì đâu nhưng tiếng Việt có cái văn minh riêng, đừng làm nó yếu đi để thằng nào cũng đè ngửa nó ra... Bản thân bạn cũng nói là Tiếng Việt chúng ta có nhiều phức tạp không cần thiết ,bởi vậy bạn cũng đừng có suy nghĩ thế để làm phức tạp thêm tiếng Việt.
@Hai Nam: Nam không cần vào VPN đâu, chỉ cần vào phần "search basic" của IEEExplore thì vẫn có thể kiểm tra được. Mình thử với WiFi và Wi-Fi thì hai cái điều cho ra 100 bài (hình như 100 là con số giới hạn lớn nhất).
@ Mai Phương Tú: Tôi đồng ý với bạn là "các nhà báo" cần phải "làm trong sáng Tiếng Việt". Nhưng điều đó không có nghĩa là không được dùng từ ngoại lai. Còn tuy theo đối tượng mà bài báo muốn hướng đến. Nếu bài báo viết cho tuổi "teen" (bây giờ "các bạn trẻ" nó khoái cái từ đấy), thì việc tác giả dùng từ đấy cũng là chấp nhận được. Từ ngoại lai thì nhiều, gom đũa cả nắm thì cũng không đúng lắm. Bản thân tôi cũng ghét ai viết báo dùng từ "hot" nên tôi không lấy lại trong ví dụ của mình. Còn chẳng hạn từ blog, bạn dịch sang tiếng Việt thì liệu có mấy người hiểu là bạn đang nói đến blog? Tương tự với các từ xi-căng-đan phải chăng tiếng Việt không có từ tương ứng? Tại sao người ta dùng email thay vì "thư điện tử"? Tôi không hề nói với bạn rằng dùng nhiều từ ngoại là văn minh, thậm chí tôi còn rất ghét kiểu "nữa nạc nữa mỡ" ấy. Nhưng chúng ta cũng phải chấp nhận kiểu dùng "teen, blog, style (xì-tin?), mode (mốt)..." vì nó được đa phần giới trẻ dùng. Còn về việc vay mượn từ gốc tiếng Anh cho các từ khoa học công nghệ thì không phải bàn rồi. Bản thân tôi thì thấy dùng thẳng ngay tiếng Anh còn dễ hiểu và giúp người đọc dễ tra cứu hơn là dùng tiếng Hán Việt.
Mình thấy tối nhất là nên dùng dấu chấm "." để phân cách phần nghìn vì theo cách này bài viết có vẻ đẹp hơn vì nếu phân cách bằng khoảng trắng thì tự dưng trống ở giữa các con số nhìn kỳ lắm. Với lại theo mình thì đơn vị "inch" nên đổi ra "cm" hoặc "mm", tương tự như các đơn vị tiền tệ nên đổi ra USD hết, đơn vị trọng lượng thì đổi ra "kg" hoặc "g" vì theo mình thấy người Việt Nam quen thuộc với các cách tính đơn vị này hơn.
Một chút ý kiến đóng góp.
Bạn Vĩnh Duy góp ý rất chính xác.
Nếu có khoảng trắng giữa các con số, đôi khi dãy số đó bị chia tách ra làm hai dòng và nhìn rất buồn cười (ví dụ 1 000 sẽ bị tách ra thành 1 và 000). Nếu viết có dấu chấm thì sẽ không xảy ra tình trạng này vì nó được coi là một từ. Về đơn vị, rất đồng ý (và đã làm) là khối lượng thì đổi ra "g", "kg". Tiền tệ thì tùy. Vì đổi ra USD còn tùy thuộc tỉ giá của thời điểm thông tin (ví dụ có thông tin về số tiền tính theo francs năm 1999 chẳng hạn thì cũng khó lòng tìm cách đổi ngược ra USD được). Tất nhiên nếu đổi được thì quá tốt. Với đơn vị chiều dài. Việt Nam mình cũng quen với "inch" đó chứ. Tiện thì ta đổi, không thì ta cho vào trong ngoặc. Nhỉ? :) Regards, QM
Thực ra tui thấy nếu để đơn vị inch thi không ai thắc mắc nhưng đâu phải ai cũng nhớ 1 inch bằng bao nhiêu cm đâu.
Học ở trên trường toàn dùng đơn vị m, hay cm thì tốt nhất là nên đổi về các đơn vị này cho dễ hình dung. Đơn vị tiền tệ thì thường sẽ là tiền USD nhưng nếu dùng $ thì có được không ?
Có lẽ các bác nên thảm khảo thêm vấn đề qui ước trước khi quyết định. Có những cái nên dùng theo chuẩn quốc tế ví dụ như inch, có cái nên dùng chuẩn VN. Theo mình, nên ưu tiên đầu tiên là cái ai cũng hiểu, ra ngoài hàng điện tử mà thằng bán hàng nói cái TV này cỡ 106 cm chắc em bóp cổ nó chết luôn. Tiếp theo là ưu tiên chuẩn quốc tế, tiếp đến là chuẩn quốc gia. Ở VN thỉnh thoảng có nói "ao xơ" (hay ao bèo) ;D gì đó để nói đến trọng lượng vàng bạc, tuy là chuẩn quốc tế nhưng người VN không hiểu thì nên đổi. Tiếp đến thế này, không nên cái gì cũng đổi bởi vì trong một bài viết mà có nhiều con số chẳng nhẽ phải kè kè cái máy tính bên cạnh nhân chia ra hay sao?
You must be logged in to a comment. Please register if you do not have an account yet.
|
|
| < Trước | Tiếp > |
|---|
Đọc báo giùm bạn
Vi xử lý Trung Quốc thách thức "ông trùm" Intel?
Embedded Linux, thân thiện hơn người ta nghĩ !
Hình ảnh Google tròn 10 tuổi
Yahoo “xúi” người dùng tránh xa IE
Gartner: Ấn Độ và Việt Nam dẫn đầu thị trường chip châu Á
Những smartphone có màn hình siêu nét
Microsoft mạnh tay giảm giá Xbox 360 xuống dưới 200USD
Hơn 70 nghìn chiếc laptop Sony Vaio bị thu hồi vì nguy cơ phát hỏa
Mang những chức năng đỉnh nhất của Chrome sang Firefox 3
Hacker "vạch lá tìm sâu" trong Google Chrome
Đang được quan tâm
“Google Chrome bỏ xa đối thủ trong cuộc chiến tốc độ”
Trình duyệt Chrome của Google thân thiện với người dùng VN
Khám phá thêm những tính năng mới từ Chrome
1000 máy Nokia 1209 chỉ với giá 398.000 đồng
LG KB770: điện thoại xem truyền hình số DVB-T
Mang những chức năng đỉnh nhất của Chrome sang Firefox 3
100 ĐTDĐ mới ra mắt trong nửa cuối năm nay
iPhone có thể gọi VoIP, nhà mạng lo lắng...
Ghi đĩa dễ dàng và miễn phí cùng BurnAware Free
Video đập hộp Nokia N96
Mây từ khóa công nghệ
Sự kiện và Bình luận
Đăng nhập
Phần mềm miễn phí
Sun phát hành NetBeans IDE 6.5 beta với nhiều tính năng mới
Hỗ trợ FireFox 2 đến hết năm 2008
Crypt4Free: Mã hoá bảo vệ dữ liệu không tốn tiền
Quản lý dữ liệu hiệu quả hơn với ShellLess Explorer
Đã xuất hiện Google Chrome phiên bản portable
Chăm sóc toàn diện Windows bằng Advanced Windows Care
Mang những chức năng đỉnh nhất của Chrome sang Firefox 3



“New 7 Wonders” - các phương tiện truyền thông Việt Nam bị lừa ?
BKAV vi phạm bản quyền phần mềm ?
Giám đốc Điều hành Microsoft bị... ném trứng thối
Học viện CNTT NIIT: Mượn danh học bổng để trục lợi?
Auto-Update for BKAV: Liệu có vi phạm bản quyền ?
Trận chiến của các hệ điều hành năm 2008






Thứ hai là tên chuẩn WIFI hay Wi-Fi... hoặc nhiều thứ khác, bản thân ai trong chúng ta cũng xem khá nhiều báo chí, mỗi thằng viết một kiểu nên chúng ta cũng bị loạn. Mấy ai cầm tự điển tin học, điện tử lên thường xuyên để đọc rồi biết đâu là đúng. Bây giờ ai có thể chỉ cho tôi eMail, e-Mail, E-Mail cái nào là đúng? Tôi đã kiểm tra theo tự điển, theo trang của các tổ chức, mỗi ông một kiểu nên nó đã mất từ chuẩn. Đối với những từ mới gần đây thì có thể nhận ra, chứ còn lâu rồi thì chẳng thể nhớ lắm nó là cái gì nữa.
Chẳng nói đâu xa, nói hơi bậy chứ ghét nên tôi gọi là mấy "thằng nhà báo". Các ông này bây giờ viết hơi láo nếu không muốn nói là vô học. Ví dụ trên báo dùng các từ như tuổi teen, hot, entry..., đây có phải là tiếng Việt không mà viết đàng hoàng như tiếng Việt vậy? Cũng may mà ngày trước các cụ có cho ăn học ít tiếng Anh, nếu không chắc cũng chịu, không hiểu giống bà bán xôi đâu đường đọc báo.
Ví dụ và nói vui chút vậy thôi, mong TTCN có thể đưa ra cái gì đó phù hợp để anh em theo.