Google vừa thông báo phát hành chính thức Desktop Gadgets dành riêng cho hệ điều hành Linux và được phân phối mã nguồn theo giấy phép phần mềm mã nguồn mở Apache. Mặc dù vẫn còn những lỗi nào đó và quá trình bổ sung chưa hoàn thành nhưng hiện tại nó vẫn hoạt động tốt.

Desktop Gadgets là một trong số các tính năng đầu tiên trong gói công cụ Google Desktop, trong đó bao gồm cả bộ máy tìm kiếm. Gadgets có đặc điểm nhỏ gọn, có tính tương tác, là những ứng dụng nhỏ hoạt động trên nền tảng web mà người sử dụng cài đặt trên màn hình nền hoặc thanh sidebar. Google đã giới thiệu dịch vụ Gadgets API cho phép các nhà phát triển phần mềm thứ ba có thể tạo ra các thành phần cho bộ công cụ. Nó cũng hỗ trợ các widget dựa trên nền tảng web của Google.

Vào năm ngoái, Google đã phát hành công cụ tìm kiếm desktop cho Linux, nhưng lại không hỗ trợ Gadget trên hệ thống điều hành mã nguồn mở. Mặc dù còn chưa hoàn thiện nhưng hệ thống Gadget vừa được phát hành này cho thấy sự thấu hiểu của các nhà sản xuất phần mềm và ứng dụng đối với mong muốn và yêu cầu của người dùng Linux. Mã nguồn hiện đã "mở cửa" với tất cả các chương trình, và đó là một đòn bẩy để các thư viện và công cụ mã nguồn mở được sử dụng rộng rãi.

Kiên định với tiêu chuẩn lâu nay của Linux, chương trình này sẽ được phát triển theo hướng mở. Mọi người có thể biên tập lại các mã nguồn mới nhất từ dự án, hoặc tải về gói mã nguồn với phiên bản phát hành 0.9.1 dưới dạng nén tar. Google không cung cấp hệ nhị phân mà chọn các nhà phân phối Linux để giới thiệu gói này. Các đối tác phân phối Linux chính sẽ phát hành với người sử dụng theo hệ thống quản lí tiêu chuẩn gói phần mềm của riêng họ, nhưng người dùng nào muốn thử nghiệm ngay thì sẽ phải tự tay biên tập mã nguồn, hoặc tìm kiếm những gói được giới thiệu không chính thức.

Người viết bài này đã thử nghiệm trên Ubuntu 8.04 với môi trường GNOME. Google cung cấp thông tin hướng dẫn xây dựng một cách chi tiết và giải thích toàn bộ quá trình này.

Khi thử nghiệm với một vài gadget thì kết quả rất khả quan, hầu như không gặp phải vấn đề gì nghiêm trọng. Tuy có những gadget chưa sử dụng được hoặc tính năng không đầy đủ, nhưng đó là một sự bắt đầu rất tốt đẹp. Sidebar làm việc chơn chu và người dùng có thể kéo các gadget giữa sidebar và desktop. Vẫn còn một lỗi nho nhỏ khi có đường viền thường bị vạch xung quanh các gadget khi chúng được kéo từ sidebar sang desktop, nhưng cũng không xuất hiện thường xuyên.

Với ứng dụng lần này Google dành những người yêu thích mã nguồn mở thì có vẻ như, cuối cùng, gã khổng lồ đã bắt đầu thấu hiểu mong muốn của những người trót mê chú chim cánh cụt.

Nguyễn Văn Vượng (theo Arstechnica)