Cách đây 30 năm, Intel tung ra bộ vi xử lý 8086, giới thiệu kiến trúc x86, làm nền tảng cho tất cả các PC bao gồm Windows, Mac hay Linux được sản xuất ngày nay.

Sự ra đời của bộ vi xử lý Intel 8086 năm 1978 là một sự kiện trọng đại đối với ngành công nghiệp máy tính. Bộ vi xử lý 8086 là trung tâm của bất kỳ máy tính nào, từ Windows, Mac hay Linux, đã biến Intel từ một công ty sản xuất chip bán dẫn nhỏ thành một tên tuổi nổi tiếng nhất trên thế giới.

Điều ngạc nhiên về sự thành công kỳ diệu của 8086 là rất ít người kỳ vọng về nó khi 8086 còn đang được “thai nghén”. Lịch sử của bộ vi xử lý cách mạng này là một câu chuyện kinh điển về một nhóm nhỏ các kỹ sư thiên tài có thể đạt được thành công khi họ được tự do làm công việc nghiên cứu theo những cách sáng tạo.

Khi sự phát triển của 8086 bắt đầu vào tháng 5 năm 1976, các giám đốc điểu hành của Intel chưa bao giờ tưởng tượng được sự tác động ngoạn mục mà 8086 mang lại. Công ty xem 8086 như một dự án lấp chỗ trống trong khi công ty đang kỳ vọng vào một bộ vi xử lý phức tạp và khác biệt là 8800 (tên sau đó là iAPX 432). Trong một kỷ nguyên mà hầu hết các dòng chip đều sử dụng 8-bit dữ liệu, 8800 đã nhảy vọt lên 32 bit. Khả năng xử lý đa nhiệm nâng cao và mạch quản lý bộ nhớ có thể được xây dựng tạo thành CPU, cho phép hệ điều hành chạy ít dòng mã điều khiển hơn.

Nhưng dự án 8800 gặp khó khăn. Dự án này đã vấp phải rất nhiều sự trì hoãn khi các kỹ sư Intel nhận thấy rằng thiết kế phức tạp của chip rất khó có thể chế tạo với công nghệ chip hiện thời. Vấn đề của Intel chưa dừng ở đó, Intel bị “chọc sườn” bởi công ty Zilog (công ty được thành lập từ những kỹ sư xuất phát từ Intel). Zilog nhanh chóng chiếm thị phần cho dòng vi xử lý bậc trung với sản phẩm Z80 CPU. Ra đời tháng 7, năm 1976 Z80 là phiên bản nhái nâng cao của dòng chip Intel 8080 - dòng chip đã khởi nguồn cho cuộc cách mạng máy tính cá nhân. Intel đã phải đưa ra câu câu trả lời cho Z80

Kỹ sư Stephen Morse - kiến trúc sư của dự án 8086

Kỹ sư kì cựu của Intel – Stephen Morse là tác giả của những đoạn mã trong 8086.

Các giám đốc điều hành của Intel vẫn duy trì niềm tin vào 8800 nhưng biết rằng công ty cần câu trả lời cho mối nguy từ Zilog. Họ quay sang Stephen Morse, người kỹ sư điện tử 36 tuổi, người đã gây ấn tượng với họ về sự nghiên cứu kỹ càng tới các lỗi trong thiết kế chip 8800. Công ty chỉ định Morse làm kỹ sư duy nhất cho dự án 8086. “Nếu ban giám đốc Intel có một ý niệm mơ hồ nào đó rằng kiến trúc này sẽ tồn tại cho rất nhiều thế hệ và trong các bộ vi xử lý… ngày nay thì họ sẽ không bao giờ tin tưởng giao công việc này cho duy nhất một người” ông Morse hồi tưởng lại.

Bổ nhiệm Morse là một lý do ngạc nhiên khác. Ông ta là kỹ sư phần mềm. Trước đây, thiết kế CPU ở Intel là miền đất chỉ cho các kỹ sư phần cứng. “Lần đầu tiên, chúng tôi nhìn các tính năng của bộ vi xử lý từ các khía cạnh của phần mềm. Câu hỏi không phải là những tính năng gì chúng ta có thể phát triển mà là những tính năng gì chúng ta muốn để làm cho phần mềm hiệu quả hơn.” Morse nói. Hướng tiếp cận tập trung vào phần mềm đã chứng minh cho cuộc cách mạng trong ngành công nghiệp này.

Mặc dù 8086 là dự án “con cưng” của Morse, nhưng ông ta không làm việc đơn độc. Tham gia vào nhóm của Morse là các nhân viên của Intel, bao gồm Bill Pohlman, Jim McKevitt và Bruce Ravenel, tất cả đã góp sức đưa 8086 bước ra thị trường vào mùa hè năm 1978.

Vượt ra ngoài việc chỉ dừng lại ở một số yêu cầu cơ bản, 8086 tương thích với các phần mềm viết cho 8080 và có khả năng hỗ trợ 128KB bộ nhớ - các nhà lãnh đạo của Intel không can thiệp vào công việc của Morse. “Bởi vì không ai mong đợi thiết kế sẽ tồn tại lâu dài, không rào cản nào ngáng chân công việc của tôi, tôi tự do làm những gì mình muốn” ông nói.

(Theo VTCnews/PCWorld)