Một số câu lệnh cơ bản của Linux dành cho người mới bắt đầu

Một số câu lệnh cơ bản của Linux dành cho người mới bắt đầu

Như chúng ta đã biết, Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở (open-source OS) với nhiều tính năng không thua kém các hệ điều hành hiện nay và đặc biệt Linux là miễn phí.

Ảnh
Khám phá Linux

Đây là hệ điều hành đáng tin cậy, an toàn, ngày càng thân thiện với người dùng và được hàng ngàn lập trình viên trên thế giới tiếp tục phát triển. Để việc tiếp cận với hệ điều hành này dễ dàng hơn, chúng tôi xin giới thiệu đến các bạn một số câu lệnh cơ bản để có thê thực hiện một số công việc thông dụng thông qua cơ chế dòng lệnh (Command Line).

Cơ chế dòng lệnh(Command Line) là cách đơn giản nhất để tương tác với hệ thống. Ưu điểm của nó là thực hiện tác vụ nhanh hơn so với việc chúng ta sử dụng giao diện đồ hoạ. Dưới đây là một số câu lệnh thông dụng mà chúng tôi giới thiệu đến các bạn tham khảo.

Lưu ý: hệ điều hành Linux phân biệt chữ hoa và chữ thường.

Lệnh liên quan đến hệ thống
  • exit: thoát khỏi cửa sổ dòng lệnh.
  • logout: tương tự exit.
  • reboot: khởi động lại hệ thống.
  • halt: tắt máy.
  • startx: khởi động chế độ xwindows từ cửa sổ terminal.
  • mount: gắn hệ thống tập tin từ một thiết bị lưu trữ vào cây thư mục chính.
  • unmount: ngược với lệnh mount.
Lệnh thao tác trên tập tin
  • ls: lấy danh sách tất cả các file và thư mục trong thư mục hiện hành.
  • pwd: xuất đường dẫn của thư mục làm việc.
  • cd: thay đổi thư mục làm việc đến một thư mục mới.
  • mkdir: tạo thư mục mới.
  • rmdir: xoá thư mục rỗng.
  • cp: copy một hay nhiều tập tin đến thư mục mới.
  • mv: đổi tên hay di chuyển tập tin, thư mục.
  • rm: xóa tập tin.
  • wc: đếm số dòng, số kí tự... trong tập tin.
  • touch: tạo một tập tin.
  • cat: xem nội dung tập tin.
  • vi: khởi động trình soạn thảo văn bản vi.
  • df: kiểm tra dung lượng đĩa.
  • du: xem dung lượng đĩa đã dùng cho một số tập tin nhất định
Lệnh khi làm việc trên terminal
  • clear: xoá trắng cửa sổ dòng lệnh.
  • date: xem ngày, giờ hệ thống.
  • cal: xem lịch hệ thống.
Lệnh quản lí hệ thống
  • rpm: kiểm tra gói đã cài đặt hay chưa, hoặc cài đặt một gói, hoặc sử dụng để gỡ bỏ một gói.
  • ps: kiểm tra hệ thống tiến trình đang chạy.
  • kill: dừng tiến trình khi tiến trình bị treo. Chỉ có người dùng super-user mới có thể dừng tất cả các tiến trình còn người dùng bình thường chỉ có thể dừng tiến trình mà mình tạo ra.
  • top: hiển thị sự hoạt động của các tiến trình, đặc biệt là thông tin về tài nguyên hệ thống và việc sử dụng các tài nguyên đó của từng tiến trình.
  • pstree: hiển thị tất cả các tiến trình dưới dạng cây.
  • sleep: cho hệ thống ngừng hoạt động trong một khoảng thời gian.
  • useradd: tạo một người dùng mới.
  • groupadd: tạo một nhóm người dùng mới.
  • passwd: thay đổi password cho người dùng.
  • userdel: xoá người dùng đã tạo.
  • groupdel: xoá nhóm người dùng đã tạo.
  • gpasswd: thay đổi password của một nhóm người dùng.
  • su: cho phép đăng nhập với tư cách người dùng khác.
  • groups: hiển thị nhóm của user hiện tại.
  • who: cho biết ai đang đăng nhập hệ thống.
  • w: tương tự như lệnh who.
  • man: xem hướng dẫn về dòng lệnh như cú pháp, các tham số...

Để hiểu và sử dụng tốt các câu lệnh trên, các bạn nên sử dụng lệnh man với cú pháp: man ten_cau_lenh để có được những thông tin đầy đủ về chức năng cũng như cú pháp của câu lệnh. Chúc các bạn có những giây phút thú vị khi khám phá hệ điều hành này.

Mạnh Dũng.

Trương Mạnh Dũng gửi vào Chủ nhật, 6 Tháng 7, 2008 - 22:26. Cập nhật lần cuối vào ngày 9/7/2008 16:30. 73231 lượt xem.

Bình luận

  • TTCN (9)

Nên phân biệt một chút:
Trong Fedora ta sử dụng lệnh su nhưng trong Ubuntu và nhiều hệ điều hành Linux khác sử dụng sudo thay vào đó Smile

sudo là một cách phân quyền rát tốt thôi. Về bản chất nó cũng như su, nhưng có tập tin cấu hình cho biết ai được làm gì, ở đâu, từ đâu,... Sudo an toàn, tiện lợi hơn su.

có một lệnh mà dân newbie nên biết là apropos -- nó rất hữu ích. Thay vì hỏi ai đó về một lệnh, newbie có thể dùng lệnh này để tìm ra một loại tool thích hợp cho mục đích

Ví dụ

$ apropos love
$ apropos directory

Vui tí: trên máy của mình

$ apropos sex

cho ra cả mớ sau. Kết luận: Linux cũng đâu có tệ Laughing

ExtUtils::ParseXS [] (3) - converts Perl XS code into C code
Gtk2::Sexy [] (3) - Perl interface to the sexy widget collection
XGraphicsExposeEvent [] (3) - GraphicsExpose and NoExpose event structures
XNoExposeEvent [] (3) - GraphicsExpose and NoExpose event structures
XSetGraphicsExposure [] (3) - GC convenience routines
git [] (1) - cvsexportcommit - Export a single commit to a CVS checkout
glXUseXFont [] (3) - create bitmap display lists from an X font
kpsetool (1) - script to make teTeX-style kpsetool, kpsexpand, and kpsepath available
Tcl_GetChannelNamesEx [] (3) - buffered I/O facilities using channels
XGraphicsExposeEvent (3) - GraphicsExpose and NoExpose event structures
XNoExposeEvent [XGraphicsExposeEvent] (3) - GraphicsExpose and NoExpose event structures
XSetGraphicsExposure [XSetArcMode] (3) - GC convenience routines
XtGetClassExtension (3) - locate a class extension record

sudo và su là 2 lệnh hoàn toàn khác nhau, dù thường thì vẫn dùng thay nhau được.
- su: để đăng nhập vào account khác (có thể là root hoặc không)
- sudo: để thi hành một bằng quyền của account root

su không an toàn bằng sudo, vì lỡ đăng nhập vào root mà quên log out thì khá nguy ! Lệnh sudo giúp người dùng chỉ thi hành với quyền root chỉ những câu lệnh cần thiết mà thôi (như cài chương trình). Windows Vista cũng vậy, mỗi khi UAC của nó hiện bảng cảnh báo (và có thể bắt nhập password) là khi công việc đó cần được thực hiện "bằng sudo" Wink

@zzz: lệnh apropos tương đương với man -k thì phải.

Chuyện vui: cậu bé lớp 1 hỏi bố "sex là gì", làm ông bố mất hết 30 phút giảng giải. Sau đó mới phát hiện ra cần phải điền mục "Sex: M/F" trong hồ sơ Wink

su - run a shell with substitute user and group IDs
tip: xem SUDO_USER

have fun!

sao dùng Linux phải gõ câu lệnh ah? sao giốn như dùng MS-Dos ngày trước vậy?

Linux cũng cung cấp cho người dùng một giao diện đồ hoạ rất thân thiện(tưong tự như window), đặc biệt các phiên bản sau này. Cơ chế Command Line chỉ là một cách tương tác hệ thống và được người dùng chuyên nghiệp sử dụng rất nhiều vì những ưu điểm của nó.

anh khong hieu

sao j dau ma hok bjt ty nao ca cac anh chi em oi co cach nao cu the hon ko vay

Bình luận

Tạm ổn

Chuyên mục
Đăng nhập
Tin mới: